Re-integratie is het proces waarbij een werknemer die langere tijd ziek of arbeidsongeschikt is geweest, stap voor stap terugkeert naar werk. Dit kan zijn bij de eigen werkgever of, wanneer dat niet mogelijk is, bij een nieuwe werkgever. Zowel werkgever als werknemer hebben hierin wettelijke verplichtingen en rechten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over re-integratie en hoe het traject in de praktijk werkt.

Wanneer is een werknemer verplicht tot re-integratie?

Een werknemer is verplicht tot re-integratie zodra hij of zij langer dan zes weken ziek is. Vanaf dat moment geldt de Wet verbetering poortwachter, die zowel werkgever als werknemer verplicht actief mee te werken aan herstel en terugkeer naar werk. Weigert een werknemer zonder geldige reden mee te werken, dan kan de werkgever het loon stopzetten.

De verplichting tot re-integratie betekent concreet dat een werknemer gehoor moet geven aan redelijke verzoeken van de werkgever, zoals het bijwonen van gesprekken met de bedrijfsarts, het opstellen van een plan van aanpak en het uitvoeren van passende werkzaamheden die aansluiten bij de belastbaarheid. De bedrijfsarts speelt hierbij een centrale rol: hij of zij beoordeelt wat de werknemer wel en niet kan en geeft advies over de re-integratiemogelijkheden.

Wanneer een werknemer duidelijk onvoldoende meewerkt, kan het UWV bij de WIA-aanvraag na twee jaar ziekte een sanctie opleggen. Dit kan betekenen dat de uitkering wordt geweigerd of verlaagd. Het is dan ook in het belang van de werknemer zelf om actief en constructief mee te werken aan het traject.

Wat zijn de twee sporen van re-integratie?

Re-integratie kent twee officiële sporen: spoor 1 richt zich op terugkeer bij de eigen werkgever, spoor 2 op het vinden van werk bij een andere werkgever. Het eerste spoor heeft altijd de voorkeur. Pas wanneer terugkeer bij de eigen werkgever definitief niet mogelijk blijkt, wordt spoor 2 gestart, doorgaans na het eerste ziektejaar.

Spoor 1: terugkeer bij de eigen werkgever

Bij spoor 1 wordt onderzocht of de werknemer zijn of haar eigen functie kan hervatten, eventueel in aangepaste vorm. Als dat niet lukt, wordt gekeken naar andere passende functies binnen de organisatie. Denk aan een andere rol, minder uren, aangepaste taken of een andere afdeling. De werkgever is verplicht hierin actief mee te denken en concrete mogelijkheden te onderzoeken.

Spoor 2: werk bij een nieuwe werkgever

Wanneer binnen de eigen organisatie geen passende plek beschikbaar is of kan worden gecreëerd, start spoor 2. Hierbij wordt de werknemer begeleid naar werk buiten de huidige organisatie. Dit traject wordt vaak ondersteund door een extern re-integratiebureau dat de werknemer helpt bij het verkennen van mogelijkheden, het schrijven van sollicitaties en het vinden van een passende nieuwe werkplek. Spoor 1 en spoor 2 kunnen ook tegelijk lopen als de situatie daarom vraagt.

Hoe lang duurt een re-integratietraject gemiddeld?

Een re-integratietraject duurt gemiddeld één tot twee jaar, afhankelijk van de aard van de ziekte, de belastbaarheid van de werknemer en de beschikbare mogelijkheden binnen of buiten de organisatie. De wettelijke loondoorbetalingsperiode bij ziekte bedraagt twee jaar, waarbinnen het traject in principe afgerond moet zijn.

In de eerste weken ligt de focus op herstel en het in kaart brengen van wat de werknemer nog kan. Daarna volgt een opbouwfase waarbij werkzaamheden stap voor stap worden uitgebreid. De snelheid van dit proces verschilt sterk per situatie. Iemand met een burn-out heeft doorgaans meer tijd nodig dan iemand die herstelt van een lichamelijk letsel met een duidelijke prognose.

Na twee jaar ziekte beoordeelt het UWV of de werknemer recht heeft op een WIA-uitkering. Als de re-integratie-inspanningen onvoldoende zijn geweest, kan de werkgever verplicht worden het loon langer door te betalen, een zogenoemde loonsanctie. Het is dus voor beide partijen zinvol om het traject serieus en voortvarend op te pakken.

Wat doet een re-integratiebureau voor werkgever en werknemer?

Een re-integratiebureau begeleidt zowel de werknemer als de werkgever bij het hele re-integratieproces. Voor de werknemer biedt het bureau persoonlijke coaching, loopbaanadvies en praktische ondersteuning bij het zoeken naar passend werk. Voor de werkgever zorgt het bureau voor een gestructureerde aanpak die voldoet aan de wettelijke eisen van de Wet verbetering poortwachter.

Concreet kan een re-integratiebureau de volgende taken op zich nemen:

  • Persoonlijke intake en het opstellen van een individueel re-integratieplan
  • Begeleiding bij het verkennen van de eigen kwaliteiten en mogelijkheden
  • Loopbaancoaching en ondersteuning bij sollicitaties
  • Bemiddeling naar passende werkgevers of functies
  • Administratieve ondersteuning en dossiervorming richting het UWV
  • Afstemming met de bedrijfsarts, werkgever en andere betrokken partijen

Een goed re-integratiebureau kijkt verder dan alleen het terugkeren naar werk. Het gaat ook om het vinden van een plek waar de werknemer zich op zijn of haar plek voelt en energie uit het werk haalt. Werkgeluk en duurzame inzetbaarheid zijn daarbij minstens zo belangrijk als het snel invullen van een vacature.

Wat zijn de rechten van een werknemer tijdens re-integratie?

Een werknemer heeft tijdens re-integratie recht op loondoorbetaling, passende begeleiding en bescherming tegen ontslag. De werkgever is verplicht minimaal 70% van het loon door te betalen gedurende de twee jaar ziekte, en in het eerste jaar geldt vaak een hoger percentage op basis van de cao of arbeidsovereenkomst.

Daarnaast heeft een werknemer het recht om:

  • Een second opinion aan te vragen bij het UWV als er twijfel is over het oordeel van de bedrijfsarts
  • Alleen passende arbeid te hoeven verrichten, afgestemd op de actuele belastbaarheid
  • Niet ontslagen te worden tijdens de eerste twee jaar ziekte, tenzij er sprake is van een dringende reden
  • Inzage te krijgen in het re-integratiedossier en het plan van aanpak
  • Bezwaar te maken bij het UWV als de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen levert

Het is belangrijk dat werknemers zich bewust zijn van deze rechten, maar ook van hun eigen verantwoordelijkheid. Re-integratie werkt het best als er sprake is van open communicatie en wederzijds vertrouwen tussen werknemer en werkgever. Wanneer de samenwerking moeizaam verloopt, kan een mediator of externe begeleider helpen om het proces vlot te trekken.

Hoe Gradus helpt bij re-integratie

Wij bij Gradus zijn gespecialiseerd in re-integratietrajecten binnen de publieke en semi-publieke sector. We begrijpen de specifieke uitdagingen van overheidsorganisaties, gemeenten, zorginstellingen en onderwijsinstellingen. Onze aanpak is altijd persoonlijk en afgestemd op de unieke situatie van de werknemer, omdat we geloven dat ieder mens recht heeft op werk dat energie geeft en betekenis heeft.

Wat wij bieden:

  • Intensieve persoonlijke begeleiding door ervaren coaches en loopbaanadviseurs
  • Maatwerk re-integratietrajecten voor zowel spoor 1 als spoor 2
  • Specialistische kennis van de publieke sector en de bijbehorende arbeidsmarkt
  • Ondersteuning bij alle administratieve en wettelijke verplichtingen
  • Focus op duurzame plaatsing waarbij werkgeluk centraal staat

Bijna 90% van de kandidaten die wij begeleiden vindt een nieuwe passende werkplek. Wil je weten wat wij voor jouw organisatie of medewerker kunnen betekenen? Neem contact op en we bespreken samen de mogelijkheden.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als mijn werkgever onvoldoende meewerkt aan mijn re-integratie?

Als een werkgever aantoonbaar onvoldoende inspanningen levert, kun je als werknemer een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Het UWV kan de werkgever dan verplichten het loon langer door te betalen via een loonsanctie. Het is verstandig om alle communicatie en afspraken goed schriftelijk vast te leggen.

Kan ik zelf een re-integratiebureau kiezen, of bepaalt mijn werkgever dat?

In de meeste gevallen kiest de werkgever het re-integratiebureau, omdat hij ook de kosten draagt. Toch heb je als werknemer het recht om bezwaar te maken als je het gevoel hebt dat de begeleiding niet bij jou past. Open overleg met je werkgever over de keuze van het bureau leidt vaak tot een betere samenwerking.

Wat als ik het niet eens ben met het oordeel van de bedrijfsarts?

Je hebt het recht om een second opinion aan te vragen bij een andere bedrijfsarts of een deskundigenoordeel bij het UWV. Dit is een officieel en laagdrempelig middel om een onafhankelijk oordeel te krijgen over je belastbaarheid of re-integratiemogelijkheden. De kosten hiervan zijn doorgaans voor rekening van het UWV.

Wanneer wordt spoor 2 gestart en hoe lang duurt dit traject?

Spoor 2 wordt doorgaans gestart na het eerste ziektejaar, wanneer duidelijk is dat terugkeer bij de eigen werkgever niet mogelijk is. Een spoor 2-traject duurt gemiddeld zes tot twaalf maanden, afhankelijk van de arbeidsmarkt en de situatie van de werknemer. In sommige gevallen lopen spoor 1 en spoor 2 gelijktijdig om geen tijd te verliezen.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.